7 rzeczy, których nie wiedziałaś o katarze swojego dziecka

Katar u dziecka Matka Aptekarka

Katar to objaw, który może towarzyszyć zarówno kilkudniowemu noworodkowi jak również przedszkolakowi czy dorosłemu człowiekowi. Tak naprawdę, gdy się pojawi, jest uciążliwy dla każdego z nas. Ale! O ile starsze dziecko czy dorosły może sobie z nimi łatwiej poradzić (przede wszystkim dlatego, że umie wydmuchać nos), o tyle dla mniejszych dzieci może stanowić poważną chorobę.

 

Co to jest katar?

Katar to inaczej nieżyt nosa, który powstaje na skutek stanu zapalnego błon śluzowych nosa. Najczęściej wytwarza się wtedy nadmierna ilość wydzieliny.

 

O ile kiedyś zwracano bardzo uwagę na jej kolor, o tyle teraz już się od tego odchodzi. Niegdyś uważano, że:

  • wodnista, przezroczysta, śluzowata wydzielina świadczyła o zakażeniu wirusowym.
  • gęsta, ropa, żółto-zielona wydzielina świadczyła o zakażeniu bakteryjnym.

 

De facto, obecnie wiemy, że zdecydowana większość katarów (mówi się, że nawet w 90%) jest spowodowana przez wirusy, stąd początkowo jest on wodnisty i przezroczysty. Jednak w trakcie rozwoju infekcji może on zmieniać kolor i konsystencję. Tak czy siak, z samego opisu, nie wywnioskujemy czy przyczyną jest wirus czy bakteria.

Tu z pewnością pomoże wizyta u pediatry, gdyż lekarz po zbadaniu dziecka oraz zebraniu wywiadu od rodzica może stwierdzić powód kataru (i ewentualnie innych objawów) oraz przepisać właściwe leczenie.

 

Bardzo często katar na początku, gdy jest go niewiele, spływa po tylnej ścianie gardła, drażniąc je, powodując chrypę, uczucie suchości oraz kaszel. Gdy jest go coraz więcej, wydostaje się nosem na zewnątrz. Wtedy tak naprawdę go zauważamy.

Po paru dniach katar zmienia swój charakter – robi się gęsty oraz ciemnieje (robi się zielony-brunatny).

 

Objawy nieżytu nosa

  • płynna wydzielina, czyli jak cieknie z nosa (z ang. running nose),
  • zatkany nos (z ang. blocked nose); niekiedy wiąże się z trudnościami w oddychaniu – szczególnie jest to niebezpieczne u malutkich dzieci, które nie umieją oddychać buzią,
  • ból głowy (przede wszystkim czoła, szczególnie gdy pochylimy się do przodu) – najczęściej jest to objaw zapalenia zatok,
  • ból ucha – może pojawić się z powodu zbyt dużej ilości wydzieliny, która powoduje stan zapalny ucha środkowego.

 

7 rzeczy, których nie wiedziałaś o katarze swojego dziecka

#1 Katar ≠ przeziębienie

Mimo, że katar jest najczęściej pierwszym objawem przeziębienia (infekcja wirusowa), nie zawsze tak jest.

Cieknąca wydzielina może być symptomem alergii. Wtedy najczęściej katar jest przewlekły i towarzyszą mu m.in. zaczerwienienie spojówek, łzawienie czy kichanie. W przypadku alergii brak jest także innych objawów (gorączka, ból, kaszel, osłabienie, brak apetytu, itp.).

Katar może pojawiać się również na skutek poważnej choroby, np. mukowiscydozy.

 

#2 Co zrobić, gdy u dziecka pojawia się katar?

Niezależnie od tego jaka jest przyczyna kataru, podstawa to odpowiednia toaleta noska u dziecka. Trzeba ją wykonywać regularnie, kilka razy dziennie. Należą do niej:

  • inhalacje przy pomocy soli fizjologicznej,
  • wkraplanie soli fizjologicznej po kilka kropelek do każdej dziurki,
  • psikanie sprayem z izotoniczną solą morską – wybieraj atomizer z mgiełką, a nie taki z jednym silnym strumieniem,
  • usuwanie nadmiernej wydzieliny przy pomocy aspiratora u małych dzieci,
  • wydmuchiwanie noska przez większe dzieci,
  • irygacje,
  • nawilżanie powietrza,
  • nawadnianie organizmu od środka – dziecko powinno dużo pić, bardziej płynna dieta.

 

Poza obowiązkową toaletą nosa, można zastosować u dziecka:

  • Aromaterepia – olejki eteryczne (rozmaryn, majeranek, eukaliptus, mentol, lawenda, sosna, kamfora) pozornie ułatwiają nam oddychanie (choć według badań nie zwiększają przepływu powietrza); u młodszych dzieci należy je stosować ostrożnie, gdyż mogą uczulać; w zależności od wieku dziecka dobierz odpowiedni preparat; do wyboru są krople, maści, plasterki, płyn do kąpieli.

Depulol żel ułatwiający oddychanie dla niemowląt i dzieci Matka Aptekarka Aromactiv plastry aromatyczne Matka Aptekarka Olbas Oil krople płyn do aromaterapii Matka Aptekarka maść miajerankowa pod nosek, aromaterapia Matka Aptekarka

Uwaga! Smarując maścią majerankową okolice pod noskiem dziecka pamiętaj, żeby nie wsmarowywać maści do środka, na błonę śluzową nosa.

 

  • Ziołowy wyciąg złożony (z ziela skrzypu, ziela krwawnika pospolitego, korzenia prawoślazu, liści orzecha włoskiego, ziela mniszka lekarskiego i kory dębu) – lek ten stosuje się w przeziębieniu z katarem i/lub stanem zapalnym zatok. Upłynnia wydzielinę i ułatwia jej usuwanie. Jak każdy preparat ziołowy powinien być stosowany przez dłuższy czas, minimum 10 dni. Przeznaczony dla dzieci powyżej 2. r.ż. 

Imupret N płyn doustny, katar, przeziębienie Matka Aptekarka

 

  • Leki obkurczające błonę śluzową nosa w spray’uoksymetazolina, ksylometazolina – zmniejszają obrzęk błony śluzowej nosa, hamują nadmierne wydzielanie, odblokowują trąbki słuchowe (w zapaleniu ucha), co ułatwia dziecku swobodne oddychanie, zasypianie, jedzenie (zwłaszcza maluchom kp). 

Niestety, substancje te mają szereg wad – mogą podrażniać, wysuszać i prowadzić do przyzwyczajenia. Dlatego powinno się je stosować w ostateczności, przy wodnistym, cieknącym katarze i trudnościach w oddychaniu przez nos. Maksymalnie 3 razy na dobę lub tylko przed spaniem, jeśli problem występuje w nocy. Podawać nie dłużej niż 3-5 dni bez konsultacji z lekarzem.

Xylometazolin, Oxymetazolin spray dla dzieci na katar i zapchany nos Nasivin, Oxalin, SeptoNazal Matka Aptekarka

 

Przy nasilonym uczuciu przesuszenia błony śluzowej nosa, można ją nawilżyć np. maścią/sprayem z alantoiną, hialuronianem sodu, pantenolem, olejem sezamowym czy glicerolem.

 

#3 Czy z każdym katarem należy iść do pediatry?

Jeśli katar pojawia się u maluszka w wieku poniżej 5-6 miesiąca życia niezwłoczna wizyta u lekarza jest obowiązkowa. Ze starszym dzieckiem można poczekać parę dni, w zależności od samopoczucia oraz występowania innych objawów. Jeśli jednak pojawi się wysoka gorączka, zaczyna boleć ucho lub głowa (czoło) należy pójść do pediatry.

Lekarz może przepisać na receptę leki, np. sterydy w spray do nosa lub do inhalacji, leki p/histaminowe w sprayu do nosa lub doustne, leki upłynniające gęstą wydzielinę, antybiotyk lub inny. Jednak o tym co wybrać powinien zadecydować pediatra, po przebadaniu pacjenta.

 

#4 Aspirator do nosa – bardziej szkodzi czy pomaga? Który wybrać?

Zanim odpowiem na to pytanie, należy najpierw ustalić po co używa się aspiratory. Otóż służą one do odciągania zalegającej wydzieliny, która utrudnia (w różnym stopniu) oddychanie dziecku. Aspirator ma na celu oczyszczenie i udrożnienie noska.

 

Aspiratorów na rynku jest kilka, wymieniając od najprostszych:

  • klasyczna gruszka – jest najmniej efektywna, ciężko ją wyczyścić i zdezynfekować, nie ma ogranicznika, więc można ją włożyć zbyt głęboko raniąc błonę śluzową noska. Jest jednak bardzo tania.

Gruszka na katar Matka Aptekarka

  • do ustnego odsysania przez rodzica (np. NoseFrida) – pomimo zapewnień producentów, że rodzic nie zassie wirusów/bakterii od dziecka, w praktyce bywa różnie. Część rodziców twierdzi, że mimo filtra, nie raz połknęli katar własnych dzieci. Należy dokupywać filtry, gdyż są jednorazowego użytku. Trzeba umieć zrobić porządny wdech, aby odciąganie było szybkie i skuteczne. Z plusów jest cichy, ma bezpieczną końcówkę, która nie podrażni dziecku noska i da się go dokładnie umyć oraz wyparzyć.

Aspirator Frida Matka Aptekarka

 

  • elektryczny (np. Colibri) – słabo odciąga, jest drogi, hałasuje, czasem jest zagłuszany automatyczną melodyjką (choć wciąż jest to głośny dźwięk). Poręczny, brak możliwości zarażenia się przez rodzica od dziecka, łatwy w utrzymaniu czystości.

Aspirator elektryczny Novama, Colibri, MesMed Matka Aptekarka

  • do odkurzacza (np. Katarek Plus) – największy problem to siła ssąca. Mimo, że jest mocno zredukowana, a odkurzacz nie wyciągnie zatok i połowy mózgu naszego maluszka 😉 , przy częstym stosowaniu zdarza się, że błona śluzowa nosa jest mocno przekrwiona, podrażniona i wysuszona. Może to prowadzić do poważniejszych problemów. Ponadto, niektóre modele ciężko utrzymać w czystości, wysoka cena, no i ten hałas! Z zalet jest na pewno efektywny, szybki i powietrze przepływa w nim zawsze w kierunku od dziecka do odkurzacza, co zapobiega nadkażeniom. 

Katarek Plus Complete aspirator do nosa Matka Aptekarka

 

Jak widzicie wszystkie rodzaje mają wady i zalety. Ciężko stwierdzić, który jest najlepszy. Decyzja zależy od konkretnego człowieka, który będzie go używać.

 

Zatem odciągać katar czy nie odciągać?

Zgodnie z zaleceniami oczyszczanie noska przy użyciu aspiratora jest zalecane, gdyż może skrócić czas utrzymywania się stanu zapalnego, poprawić jakość życia dziecka i rodziców oraz zwiększyć skuteczność leków donosowych (jeżeli są one zalecone). 

Oczywiście, podczas odciągania należy robić to delikatnie, z wyczuciem, pilnując, aby wylot był skierowany w światło nozdrza, a nie zasysać ściankę nosa.

 

Ważne, aby zawsze wcześniej zwilżyć gęstą wydzielinę:

  • solą fizjologiczną wkraplając kilka kropelek,
  • zrobić kilkuminutową inhalację solą fizjologiczną lub
  • psiknąć solą morską.

Po oczyszczeniu noska także zaleca się zwilżenie błony śluzowej nosa, aby złagodzić objawy aspiracji.

 

#5 Irygacje u dzieci. Czym płukać zatoki?

Irygacje można wykonywać u dzieci, zwykle nie młodszych niż 4-5 lat lub takich, które będą współpracowały. Należy w tym celu zaopatrzyć się w specjalny zestaw dla dzieci (butelka o pojemności 120 ml + saszetki z solą) dostępny w aptece (zdjęcie niżej).

Jeśli sama stosujesz irygacje i chcesz nauczyć tego swoje dziecko powinnaś kupić oddzielny zestaw dla malucha. Dlaczego? Gdyż te dla dorosłych mogą powodować zbyt wysokie ciśnienie, co może być przyczyną problemów z uszami (płyn może dostać się do trąbek słuchowych).

 

Aby przeprowadzić bezpieczną irygację nosa i zatok u dziecka ,pamiętaj o dwóch ważnych rzeczach:

  1. Nigdy nie korzystaj z wody kranowej sporządzając roztwór do irygacji, gdyż grozi to ryzykiem infekcji – woda powinna być przegotowana i najlepiej w temperaturze ciała człowieka.
  2. Jeśli dziecko ma chore uszy – nie stosuj tej metody oczyszczania z nadmiernej wydzieliny. 

irygacje dla dzieci Matka Aptekarka

 

#6 Czy katar jest zaraźliwy?

I tak i nie. Wszystko zależy od tego czy jest to katar infekcyjny czy alergiczny lub spowodowany poważną chorobą przewlekłą.

Jeśli jest to nieżyt nosa powstały w wyniku przeziębienia, to jest on zaraźliwy, jednak zachowując podstawowe zasady higieny, można ograniczyć zakażanie innych osób. Jak?

  • Często myjąc ręce w ciepłej wodzie z mydłem szczególnie po wydmuchaniu nosa lub po aspiracji nosa dziecka.
  • Dmuchając nos w chusteczki jednorazowe.
  • Wyrzucając zużytą chusteczkę od razu do kosza na śmieci, a nie gromadząc je na stole, blacie w kuchni itp.
  • Stosując jeden spray do nosa dla jednej osoby – każdy domownik powinien mieć swój podpisany.

 

#7 Czy katar jest przeciwwskazaniem do szczepienia?

Zgodnie z wytycznymi WHO katar nie jest przeciwwskazaniem do szczepienie.

 

Ale! Teoria to jedno, praktyka to drugie.

 

Decyzję o tym czy zaszczepić dziecko danego dnia czy odczekać kilka kolejnych, podejmuje pediatra. Należy pamiętać, że lekarz zanim zakwalifikuje pacjenta do szczepienia, musi go wcześniej zbadać. Nawet jeśli jesteście przekonani, że dziecku nic nie dolega, nie ma gorączki, kataru ani kaszlu, nie oznacza to, że jest zupełnie zdrowe.

Maluchy często chorują nagle. Podam Wam swój przykład, kiedy to pod koniec sierpnia będąc u moich rodziców w Gdańsku, Tosia zaczęła lekko rzęzić, nikt inny tego nie dostrzegł, ale że miałam taką możliwość postanowiłam pójść do pediatry. Gdy pani doktor zaczęła osłuchiwać moją córeczkę, a robiła to naprawdę długo i dokładnie, szczególnie z prawej strony, już coś czułam, że nie jest dobrze. Okazało się, że Tosi ma poważne zapalenie oskrzeli, którego my nie dostrzegliśmy, gdyż nie miała ani gorączki ani kaszlu, była ogólnie w świetnej formie. To miała być formalność. 

Dlatego badanie przed kwalifikacją do szczepienia jest obowiązkowe .

 

Inna sytuacja. Często, gdy dziecko ma katar, ale zbliża się czas szczepienia to mamy od razu dzwonią do przychodni i przekładają termin na np. za dwa tygodnie. A, o ile dziecko nie gorączkuje wysoko, nie ma stwierdzonego stanu zapalnego dróg oddechowych, jest w formie i wydaje się, że jedyne co mu doskwiera to nieżyt nosa, warto pójść do pediatry.

Jeśli okaże się, że u dziecka rozwija się infekcja, lekarz nie zakwalifikuje malucha do szczepienia. Ale jeśli po przeprowadzonym badaniu i wywiadzie z rodzicami wyjdzie, że katar jest pozostałością po chorobie sprzed tygodnia czy dwóch, dziecko może być zaszczepione.

Podobnie dzieje się z alergikami, którzy potrafią mieć przewlekły katar przez wiele tygodni. Takie osoby również mogą mieć wykonane szczepienie.

 

Enjoy

Ana

Zobacz też

2 komentarze

  1. Dziękuję za wpis. Żałuję, że nie trafiłam na Ciebie wcześniej. Teraz moja córka ma prawie 5 lat i katary nie są już tak straszna jak u maluszka.
    Dodam tylko, że do noska takiego 5 latka podaje stary lek o nazwie sulfarinol. Przede wszystkim nie wysusza, jak te nowe spreje, obkurcza i leczy.
    Pozdrawiam i będę z przyjemnością Cie odwiedzać .

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *