Na odporność? Laktoferyna.

Laktoferyna. Hit zeszłego sezonu infekcyjnego. Nie było dnia w aptece, żeby przynajmniej kilka osób nie przyszło właśnie po nią. Jak będzie w tym roku zobaczymy, ale zawczasu zgłębiłam temat, poszperałam w aktualnych badaniach i oto co znalazłam. Zapraszam.

 

Co to jest laktoferyna?

Laktoferyna (LF, laktoferryna lub laktotransferyna) to białko z grupy transferyn, które znajduje się w wielu płynach ustrojowych i wydzielinach gruczołów, m.in. w mleku, ślinie, łzach oraz wydzielinach gruczołów jamy nosowej. Ma duże powinowactwo do jonów żelaza.

Zdecydowanie największe stężenie laktoferyny jest w siarze, pierwszym mleku wyprodukowanym po narodzinach dziecka oraz w mleku mamy karmiącej (7 razy mniej niż w siarze). Dzięki niej noworodek, a później niemowlę otrzymuje naturalną ochronę przeciwbakteryjną. W ten sposób laktoferyna wchodzi w skład odporności nieswoistej (wrodzonej) oraz tworzy pierwszą linię obrony organizmu przed patogenami.

Ponadto, laktoferyna jest naturalnie obecna w pobliżu błon śluzowych, stojąc na straży przed drobnoustrojami chorobotwórczymi chcącymi wniknąć do organizmu człowieka.

 

hLF a bLF?

Laktoferyna ludzka (hLF) jest zbliżona budową do laktoferyny bydlęcej (bLF). Mają one około 70% zgodności. A ponieważ laktoferyna bydlęca jest łatwiej dostępna, to właśnie ona obecnie jest najczęściej stosowana podczas badań naukowych i klinicznych.

 

Właściwości laktoferyny a badania kliniczne

Laktoferyna potencjalnie ma wiele korzystnych właściwości. Jednak zdecydowana większość z nich jest dopiero w strefie badań naukowych, więc potrzeba jeszcze trochę czasu zanim będą one potwierdzone (bądź obalone).

Bardzo ważne jest to, że od kilku lat trwają intensywne badania kliniczne zarówno u dorosłych, dzieci oraz noworodków przedwcześnie urodzonych. Ale! Mimo ogromnego potencjału, wciąż zalecam ostrożność w zachwycie nad laktoferyną.

 

Prawdopodobne właściwości:

1. Zmniejszone ryzyko zachorowalności na martwicze zapalenie jelit oraz zapobieganie wystąpienia późnej sepsy u noworodków przedwcześnie urodzonych z masą ciała poniżej 1250 g – wcześniakom podawano 100 mg bLF, rozpoczynając od pierwszej dawki w ciągu pierwszych 12 godzin życia, przez minimum 30 dni (u skrajnych wcześniaków ważących 500-750 g przez 45 dni).

W części badań równocześnie z laktoferyną podawano probiotyk Lactobacillus rhamnosus GG (LGG). Z kilku badań przeprowadzonych łącznie na ponad 1100 noworodkach przedwcześnie urodzonych wykazano 3,5-krotnie mniejsze ryzyko rozpoznania martwiczego zapalenia jelit, w porównaniu do maluchów nieotrzymujących bLF.

U żadnego z dzieci nie wystąpiły ponadto działania niepożądane.

 

2. Wirusowe zapalenie wątroby typu C – niektórzy pacjenci z WZW typu C dobrze reagowali na laktoferynę (bLF), ale tylko w wysokich dawkach, tj. 1,8 lub 3,6 g / dzień. Niższe dawki nie działały.

 

3. Działanie przeciwbakteryjne – w wielu badaniach potwierdzono skuteczność latkorefyny w walce z bakteriami (za pomocą różnych mechanizmów). Badania na zwierzętach wykazały skuteczność zarówno na bakterie gram (+) jak i gram (-), m.in. E.coli, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa.

 

Niewystarczające dowody, aby ocenić efektywność:

4. Infekcje Helicobacter pylori (bakteria wywołująca wrzody żołądka) u osób dorosłych – w tym przypadku istnieją sprzeczne badania dotyczące skuteczność laktoferyny.

Co ważne, laktoferyna nie działa przeciwbakteryjnie w stosunku do bakterii probiotycznych (Lactobacillus, Bifidobacterium). Nie niszczy więc „dobrej” flory bakteryjnej.

 

5. Poprawa wchłaniania żelaza w pierwszych miesiącach życia, u niemowląt nie karmionych mlekiem mamy, wykazało korzystny wpływ bLF na poprawę stężenia hemoglobiny we krwi i zapasów żelaza w organizmie

Także w ciąży – w badaniu klinicznym podawano ciężarnym z niedoborem żelaza i niedokrwistością bLF w skojarzeniu z siarczanem żelaza. W efekcie uzyskano znaczną poprawę parametrów hematologicznych

 

6. Działanie przeciwzapalne laktoferyny w badaniach naukowych wykazało, iż polega ono na mobilizacji układu odpornościowego poprzez zmniejszenie wytwarzania cytokin prozapalnych oraz zwiększenie produkcji cytokin przeciwzapalnych.

 

7. Działanie przeciwwirusowe wobec niektórych wirusów, m.in. opryszczki, zapalenia wirusowego typu B, cytomegalii, HIV, RSV, enterowirusów, wirusa polio czy rotawirusów – jest obecnie w strefie badań na zwierzętach, a pierwsze wyniki są obiecujące.

Podawanie bLF dorosłym w zapobieganiu grypy oraz zakażeń grypopochodnych w nielicznych badaniach, które zostały dotąd przeprowadzone – wykazuje skuteczność działania laktoferyny.

 

8. Działanie immunomodulacyjne – mimo, iż wiemy, że nasza naturalna laktoferyna (hLF) stanowi pierwszą linię obrony organizmu przed patogenami, brak jest obecnie potwierdzonych dowodów na to, że suplementowana z zewnątrz ma także właściwości stymulujące układ odpornościowy.

Według założeń laktoferyna miała mobilizować komórki odpornościowe do walki z infekcją, aktywować wytwarzanie przeciwciał i pamięci

 

9. Działanie przeciwgrzybicze – jest na etapie badań naukowych.

 

10. Działanie przeciwbiegunkowe u dzieci

Powyższe właściwości są w strefie badań, ale wciąż potrzeba więcej dowodów, aby ocenić skuteczność laktoferyny do tych zastosowań.

 

Czy przyjmowanie laktoferyny jest bezpieczne?

  • W ilościach spożywanych w żywności – TAK
  • Laktoferyna bydlęca (bLF) przyjmowana w większych ilościach przez okres maksymalnie roku – TAK
  • Laktoferyna ludzka (hLF) wytwarzana ze specjalnie przetworzonego ryżu przyjmowana do 2 tygodni – TAK
  • Działania niepożądane przy dłuższym stosowaniu lub większych ilości: biegunka lub zaparcia, wysypka skórna, zmęczenie, utrata apetytu.

 

Laktoferyna w ciąży i podczas laktacji

Laktoferyna w ilościach zawartych w żywności jest bezpieczna.

Należy unikać suplementacji w ciąży i podczas laktacji.

Potwierdzają to badania. Podawanie bLF mamom karmiącym piersią powodowało ograniczenie wchłaniania żelaza u niemowląt. Prawdopodobnie obecna naturalnie w mleku mamy laktoferyna wysycała całkowicie receptory odpowiedzialne za absorpcję jonów żelaza. Jednak, gdy dodatkowo suplementowano laktoferynę bydlęcą, zaburzała ona cały proces i przez to zmniejszała wchłanianie żelaza.

 

Wcześniaki

Noworodek wcześniak ma generalnie znacznie mniejsze możliwości dostarczenia odpowiedniej ilości laktoferyny drogą doustną, przede wszystkim ze względu na niedojrzałość układu pokarmowego oraz procesy jakim poddawane jest mleko mamy. Należy pamiętać, iż pasteryzowanie oraz mrożenie pokarmu kobiecego powoduje zmniejszenie ilości laktoferyny (choć często jest nieuniknione).

Podczas pasteryzacji mleko kobiece jest podgrzewane do temperatury 62,5°C. Proces grzania trwa 30 minut. Pasteryzacja skutecznie niszczy obecne w mleku mamy bakterie i wirusy, ale jednocześnie zmniejsza zawartość laktoferyny, nawet do 20-30%.

Im dłuższy czas mrożenia mleka kobiecego tym większa utrata wartości odżywczych. Zbadano, że po 3 miesiacach zawartość laktoferyny spada do 63%, natomiast po 6 miesiącach do 46%.

 

Dawkowanie

Nie ma ustalonego, przebadanego i jednego sztywnego dawkowania. Jednak zwykle zalecane dawki to:

  • Dzieci 100 mg / doba
  • Dorośli 100-200 mg / doba

Zwróćcie uwagę, że część suplementów diety wcale nie podaje zawartości laktoferyny. Czyli de facto nie mamy pewności co kupujemy.

 

Ponadto, na opakowaniach suplementów znajdziecie dwa rodzaje zastosowań.

Jedni producenci piszą:

„uzupełnienie diety w składniki zawarte w produkcie”

Drudzy producenci bardziej się rozpisują:

„dla noworodków, dzieci i niemowląt do postępowania dietetycznego: wspomagająco w infekcjach, we wspomaganiu odporności, w regeneracji nabłonka jelitowego i zaburzeniach gospodarki żelazem”

 

Uważam, że ponieważ nie mamy wciąż pewnych dowodów na korzystne działanie laktoferyny w ww schorzeniach, pierwsza grupa producentów postępują bardziej uczciwie.

 

Zalety laktoferyny

  • Bardzo niska toksyczność = duże bezpieczeństwo
  • Odporna na wyższe temperatury, kwas soku żołądkowego
  • Niewielkie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych

 

Podsumowując,

Ze względu na ograniczone badania, jest wciąż zbyt wcześnie, aby z całą pewnością zalecać suplementy laktoferyny jako leczenie konkretnych schorzeń. Jeśli jednak zastanawiasz się nad jej zastosowaniem, radzę porozmawiać z pediatrą, aby rozważyć potencjalne korzyści dla danego dziecka.

Na pewno laktoferyny nie powinny przyjmować mamy karmiące piersią oraz nie ma potrzeby jej suplementacji u niemowląt urodzonych w terminie, karmionych pokarmem mamy.

 

Enjoy!

Ana

Zobacz też

2 komentarze

  1. Czy można stosować u rocznego dziecka jednocześnie probiotyk np. Estabiom baby i laktoferyna? Dziecko ma neutropenie stąd pilna potrzeba wspomagania jego odporności. Nie wiem tylko czy nie przedobrzymy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *